Στον Ταύρο η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος ακούγεται ως κακόγουστο ανέκδοτο. Μόλις δυο χιλιόμετρα από την Ομόνοια, κυριολεκτικά στη σκιά της Ακρόπολης, και μια ανάσα από το χώρο της «διπλής ανάπλασης», στα όρια των Δήμων Αθήνας και Ταύρου, λειτουργεί από το 1991 ένας καταυλισμός Ρομά, με προέλευση κυρίως από την Αλβανία.
Μια παραγκούπολη στην οποία στριμώχονται πάνω από 500 άτομα, από τα οποία το 60% είναι παιδιά. Χωρίς φως και κυρίως νερό, σε συνθήκες που παραπέμπουν σε Σοβέτο της δεκαετίας του '80.
Η περιοχή χαρακτηρίζεται «χημική βόμβα». Παρά τους ελέγχους των επιθεωρητών υγείας και περιβάλλοντος, που ξεκίνησαν από το 2007, παραμένουν σε λειτουργία αυτοσχέδια καμίνια όπου καίγονται καλώδια και μέταλλα, τα οποία καταλήγουν σε γειτονικά σκραπατζίδικα. Βρίσκονται δίπλα σε σπίτια, αν και αποτελούν δραστηριότητα που απαγορεύεται ακόμη και σε βιοτεχνικά πάρκα.
Ο μαύρος καπνός και η βαριά μυρωδιά, προερχόμενη από διοξίνες και φουράνια, φτάνουν σε μεγάλη απόσταση, ιδιαίτερα όταν επικρατούν νοτιάδες.
Βουνά τα ανταλλακτικά
Η πρώτη εικόνα από την επίσκεψή μας ήταν τα «βουνά» από χρησιμοποιημένα λάστιχα και ανταλλακτικά αυτοκινήτων, σκουπίδια, σκουριασμένα σιδερικά και μπάζα. Ξύλινα παραπήγματα, πολλά διώροφα.
Αργότερα μάθαμε ότι ανήκουν στους «αρχηγούς» και ότι ο πάνω όροφος λειτουργεί ως προστατευτικό από τους αρουραίους που σουλατσάρουν ανενόχλητοι στα χωμάτινα σοκάκια. Οι φωλιές τους βρίσκονται στους σωρούς των μπάζων, που ξεφορτώνουν, φυσικά παράνομα, φορτηγά και οι Ρομά αρχίζουν τις... ανασκαφές για να εντοπίσουν καλώδια και άλλα μεταλλικά στοιχεία.
Τα καίνε και βγάζουν χαρτζιλίκι. Με την καύση εξασφαλίζουν 4-5 ευρώ το κιλό, άκαυτα δεν πιάνουν τα 50 λεπτά. Αυτό είναι το απλό «μυστικό» που βρίσκεται πίσω από τα παράνομα καμίνια και το μαύρο καπνό.
Κότες και πολυτελή αυτοκίνητα
Δεν λείπουν τα δορυφορικά πιάτα και τα πολυτελή αυτοκίνητα, γύρω από τα οποία περιφέρονται κότες, σκυλιά και παιδιά. Ελάχιστοι έχουν ρεύμα, που όπως αποκαλύψαμε έρχεται λαθραία και υπάρχουν ενδείξεις ότι τα καλώδια ξεκινούν από το τμήμα αλλοδαπών!
Νερό δεν υπάρχει και το κουβαλάνε από γειτονικές περιοχές. Ξαφνιάζει μια πόρτα... ασφαλείας (!) που εντοπίσαμε σε ένα παράπηγμα αλλά και ο αριθμός του κινητού δίπλα στην αναφορά «πρόεδρος», που είναι γραμμένο φαρδιά-πλατιά στο περίβλημα ενός τροχόσπιτου, προφανώς για ώρες ανάγκης.
Το ιδιαίτερο στοιχείο είναι οι μεταλλικοί κάδοι που χρησιμοποιούνται την ημέρα για μαγείρεμα. Το βράδυ όμως μετατρέπονται σε αυτοσχέδιους κλιβάνους όπου καίγονται καλώδια για να απαλλαγούν από το πλαστικό περίβλημα και να εξασφαλίσουν καθαρό μέταλλο που πουλιέται στα σκραπατζίδικα σε πολύ καλύτερη τιμή.
«Εμείς δεν καίμε. Ερχονται άλλοι τις νύχτες και δεν μπορούμε να τους διώξουμε», μας είπαν στο καφενείο-παράγκα, με ένα μπιλιάρδο και αυτοσχέδια πίστα, όπου συναντήσαμε τον έναν από τους δύο «αρχηγούς» του καταυλισμού. Τα ίδια μας είπε και ο απέναντι «αρχηγός», που μας διαβεβαίωσε ότι δεν έχει σχέση με παρανομίες.
Και οι δύο ζήτησαν από τον Ανδρέα Ευθυμίου, δήμαρχο του καλλικρατικού δήμου Μοσχάτου-Ταύρου και τους εκπροσώπους της επιτροπής κατοίκων να τους φέρουν νερό, ως πρώτο βήμα καλής θέλησης στο διάλογο που ξεκινά.
Στη μεσημεριάτικη επίσκεψή μας στον καταυλισμό δεν αισθανθήκαμε ούτε ένα λεπτό κάποια απειλή. Διαφορετική εικόνα μάς έδωσε ο ιδιοκτήτης του παραδοσιακού οινομαγειρείου στην οδό Σαλαμινίας. Λειτουργεί από το 1929 και ετοιμάζεται να κλείσει. «Σπάνε τα αυτοκίνητα των πελατών μας», μας είπε ο καταστηματάρχης.
Η παραβατικότητα επεκτείνεται και εκτός καταυλισμού. Υστερα από παρέμβαση των κατοίκων, οι επιθεωρητές Περιβάλλοντος έκαναν έλεγχο σε 13 σκραπατζίδικα και σε έκθεση, με ημερομηνία 5 Απριλίου 2011, που υπογράφει η Μαργαρίτα Καραβασίλη, ειδική γραμματέας επιθεωρητών Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ, και έχει στα χέρια της η «Ε», προκύπτουν τα εξής αποκαλυπτικά:
Οκτώ χωρίς άδεια
* Ελέγχθηκαν 13 σκραπατζίδικα στην ευρύτερη περιοχή και αποδείχτηκε ότι 8 λειτουργούν χωρίς άδεια ή χωρίς απόφαση έγκρισης περιβαλλοντικών όρων ή δεν είχαν μητρώο καταγραφής.
**Βρέθηκαν 4 εγκαταστάσεις εκτός λειτουργίας.
**Εντοπίστηκε ένα που είχε άδεια λειτουργίας, αλλά δεν είχε άδεια προσωρινής αποθήκευσης.
Είχαν προηγηθεί αυτοψίες των επιθεωρητών Περιβάλλοντος που, με υπογραφή του γενικού επιθεωρητή Παναγιώτη Μέργου, βεβαιώνουν παραβάσεις σε μάντρες συλλογής μετάλλων. Ζητείται η παρέμβαση του ΣΔΟΕ και καλούνται άμεσα οι αρμόδιες υπηρεσίες να προχωρήσουν σε λουκέτα. Ολες έχουν ονοματεπώνυμο, αλλά ώς τώρα δεν έχουν ληφθεί μέτρα. Τα ίδια έγγραφα έχουν διαβιβαστεί και στην Εισαγγελία Αθηνών για να ασκήσει διώξεις για παράβαση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας.
Σήμα κινδύνου και από τους επιθεωρητές Δημόσιας Υγείας που σε πολυσέλιδο πόρισμά τους προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους εμφάνισης λεπτοσπείρωσης, ακόμα και πανώλης από τα τρωκτικά που ζουν στον καταυλισμό. Φοβούνται ακόμη από τη διασπορά υδατογενών νοσημάτων λόγω της πλήρους απουσίας πόσιμου νερού και επισημαίνουν την απειλή από τις εστίες μόλυνσης από τα ακάθαρτα νερά που λιμνάζουν στα χωμάτινα σοκάκια. *
enet
